دیپلماسی دیجیتال آذربایجان؛ از تولید برنامه تلویزیونی تا چهره‌سازی

به گزارش خبرنگار پیک هشترود به نقل از آناج، شبکه تلویزیونی arb جمهوری آذربایجان که مدت‌هاست با مجری‌گری زائور کمال، به اجرای برنامه‌های موسیقی‌محور می‌پردازد، شب ژانویه امسال، از دختری نابینا به اسم «زهرا فتحی»، برای اجرای خوانندگی دعوت کرده بود؛ علی پرمهر، خواننده تبریزی ساکن باکو نیز این نوجوان نابینا را جهت حضور در برنامه همراهی کرد.

زائور کمال که در پایان برنامه از مادر این نوجوان و علی پرمهر برای حضور روی صحنه و مصاحبه دعوت کرد، هنگامه گفتگو با پرمهر به نکته‌ای اشاره کرد که بهانه‌ای شد تا در یادداشتی کوتاه به بررسی مسئله‌ای قابل تامل بپردازیم.

او میانِ‌کلامش با طعنه گفت که «من علی(پرمهر) را اینجا آورده و معروفش کردم»؛ علی پرمهر نیز در پاسخ زائور می‌گوید «این روال است، روزی زائور دست علی را می‌گیرد و مشهورش کرده و به اینجا(آذربایجان) می‌آورد و روزی دیگر پرمهر نیز دست زهرا(خواننده نوجوان نابینا) را می‌گیرد و به آذربایجان می‌آورد».

در این چند جمله ساده نکته‌ای مستتر است که حکایت از یک پروژه فرهنگی چندین ساله‌ دارد؛ شاید طرح این گزاره برای برخی مخاطبان مطبوع نباشد، اما آن‌چه که زائور کمال در آذربایجان مدت‌هاست عهده‌دار شده، اگر مبالغه نباشد، بالاتر از یک دیپلمات فرهنگی است؛ اما با یک دیپلماسی متفاوت و البته جدید.

در دنیای روابط بین‌الملل، نقش دیپلماسی عمومی بر تاثیرگذاری افکار عمومی و برقراری ارتباط با مردم خارج از کشور از طریق مبادلات فرهنگی و برنامه‌های آموزشی از طریق رسانه تعریف شده است. اما با گسترش فناوری‌ها در بسترهای آنلاین، دیپلماسی دیجیتال از دیپلماسی عمومی زائیده شد تا راهبردی‌ترین و مهم‌ترین نقش را در روابط بین‌الملل ایفا کند.

دیپلماسی دیجیتال را می‌توان در تعریفی کوتاه، استفاده از بستر کانال‌های ارتباطی از جمله پلتفرم‌ها، شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها و… توسط حاکمیت یک کشور دانست که در آن دیپلمات‌ها مواضع سیاسی خود را به اشتراک گذاشته و در عرصه بین‌المللی و هم داخلی جریان‌سازی کرده و به افکار عمومی در کشور هدف، جهت دهند

در واقع حکومت‌ها با استمداد از دیپلماسی دیجیتال، سعی در صدور فرهنگ و تعمیق نفوذ فرهنگی و سیاسی خود در دیگر کشورهای مورد هدف دارند؛ از تاسیس رسانه‌ها و شبکه‌های خبری برای کشور مورد هدف تا چهره‌سازی از افراد برای ایجاد مرجعیت و… همه بخش‌هایی از این مهم هستند‌.

حال به ابتدا بحث برگردیم؛ آری زائور کمال سال‌ها پیش با ایجاد این تریبون رسانه‌ای، ظرفیتی ایجاد کرد تا اشخاصی مانند علی پرمهر را جذب و از او «چهره‌سازی» کرده و به او مرجعیت دهد تا به‌قول علی پرمهر، او نیز بستر و مرجعی برای جذب و آوردن دیگر استعدادها باشد.

البته پرمهر تنها کسی نیست که کِیس چهره‌سازی دستگاه رسانه‌ای زائور کمال شده است؛ افشین آذری، دیگر خواننده تبریزی ساکن باکو نیز از جمله مصادیق این مدعی است؛ خاطره برخورد نامناسب زائور کمال با افشین آذری در تیرماه سال گذشته که وی را با توهین از برنامه خود بیرون کرد، کام ایرانی‌ها را تلخ کرده و جریان‌های تجزیه‌طلبی و حامیان دولتی آنان را به دستپاچگی انداخت.

البته مصادیق از گستره فعالیت‌های آذربایجان در حوزه دیپلماسی دیجیتال متعدد است که در مجالی دیگر به آن باید پرداخت؛ اما فارغ از این موضوع باید پرسید که آیا عزمی هنرمندانه در کشور ما نیز وجود دارد که در این خصوص اقدام کند؟ طبعا با توجه به قرابت زبانی، فرهنگی و دینی مردم شمال‌غرب کشور با جمهوری آذربایجان، استعداد پذیرش تولیدات رسانه‌ای ایران نیز بالا است.

انتهای پیام/م.ا