۱۹ هزار نفر در آذربایجان‌شرقی دچار اختلالات نابینایی هستند/حدود ۲۰ درصد از نابینایان دارای تحصیلات دانشگاهی

به گزارش پیک هشترود به نقل از فارس، بیست‌ و‌ سوم مهر ماه که آن را به سپیدی و استحکام عصای سپید می‌شناسیم و نماد حضور اجتماعی نابینایان می‌دانیم، این بار هم فرا رسید تا زنگ هشداری باشد برای تصمیم‌گیرانی که می‌بینند و نمی‌بینند.

۲۳ مهر آمده است تا فضای آکنده از سکوت سرد رسانه‌ها و مسؤولان را بشکند و فریاد برآورد که در یک جامعه وام‌دار عدالت‌محوری، نابینایان نیز حق دارند از فرصت‌های اجتماعی برابر بهره‌مند شوند.

مشکلات جامعه نابینایان را نمی‌توان با عبارات کلیشه‌ای و کلی‌گویی‌های رایج، مورد تحلیل قرار داد. هرچند نگرش‌های تبعیض‌آمیز به‌عنوان اصلی‌ترین مانع حضور اجتماعی نابینایان تلقی می‌شود اما باید توجه داشت که نگرش‌های منفی، نه یک مقوله مجزا بلکه معلول سایر مشکلات این افراد اعم از نابرابری فرصت‌های شغلی و‌ آموزشی و نامتناسب بودن امکانات شهری است.

اینکه مسائل معلولان از جمله نابینایان چنان‌که باید در رسانه‌ها منعکس نمی‌شود، قانون جامع حمایت از حقوق افراد معلول اجرا نمی‌شود و مشکلات عاطفی و معیشتی با زندگی بسیاری از آنان عجین شده، واقعیت‌هایی است که پیشکسوتان و اصحاب قلم بارها به آن پرداخته‌اند.

* ۱۹ هزار نفر در آذربایجان‌شرقی دچار اختلالات بینایی هستند

محسن ارشدزاده مدیرکل بهزیستی استان آذربایجان‌شرقی، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در تبریز با بیان اینکه ۲۳ مهرماه مصادف با ۱۵ اکتبر سالروز جهانی عصای سفید و روز نابینایان است، گفت: مطابق با برنامه‌های سراسر کشور چند برنامه برای گرامیداشت این روز در نظر گرفته شده است تا بتوانیم با برگزاری چنین مراسماتی نابینایان را از فعالیت‌های هم‌نوعان خود آگاه سازیم و انگیزه‌ای در آن‌ها ایجاد کنیم.

وی اذعان کرد: شیوع نابینایی در استان آذربایجان‌شرقی در حدود نیم تا ۰/۸ درصد بوده که زیر یک درصد است و در مجموع ۱۹ هزار نفر در استان دچار اختلالات بینایی از سطح متوسط تا خیلی شدید هستند.

* ۶ هزار نابینا تحت پوشش بهزیستی آذربایجان‌شرقی

مدیرکل بهزیستی استان ادامه داد: از این تعداد افراد، ۶ هزار نفر تحت پوشش بهزیستی هستند که ۶۰ درصد آن‌ها آقایان و ۴۰ درصد بانوان هستند.

وی افزود: از تعداد ۶ هزار بیمار اختلال بینایی ۴ هزار نفر ساکن شهر بوده و نزدیک به ۲ هزار نفر در روستاهای استان سکونت دارند.

ارشدزاده با اشاره به اینکه خدمات گسترده‌ای برای افراد نابینا و کم‌بینا توسط اداره‌کل بهزیستی استان صورت می‌گیرد، گفت: از این اقدامات، طرح پیشگیری از تنبلی چشم است که از ۲۰ سال گذشته برای کودکان ۳ تا ۶ سال صورت می‌گیرد و در این طرح کودکان از لحاظ بینایی آزمایش شده و اگر مشکل بینایی داشته باشند، اقدامات سریع صورت می‌گیرد.

وی ادامه داد: از دیگر خدمات ایجاد مراکز توانبخشی و توان پزشکی برای افراد نابینا است تا از طریق این درمان‌ها از باقی‌مانده بینایی خود استفاده کنند.

مدیرکل بهزیستی استان به آموزش خانواده‌ها برای مواجه شدن با کودکان کم بینا و نابینای خود اشاره کرد و افزود: اکثر خانواده‌ها زمان مواجه شدن با چنین مشکلی دچار شوک بسیار بزرگی می‌شوند و از این رو با برگزاری دوره‌های آموزشی این خانواده‌ها را برای مقابله با این مشکل آماده می‌کنیم.

وی آموزش افراد به اصطلاح با اختلالات دید با درجات مختلف دیدی را از دیگر خدمات بهزیستی استان اعلام کرد و گفت: این افراد از نظر استقلال فردی و اجتماعی در بخش‌های مختلف از قبیل مهارت‌های روزمره زندگی مانند غذا خوردن لباس پوشیدن و همچنین مهارت‌های اجتماعی از قبیل حضور در جمع و جهت‌یابی مسیر آموزش می‌بینند.

ارشدزاده یادآور شد: آموزش تحصیلی از قبیل آموزش خط بریل برای نابینایان، و آموزش از طریق خط درشت و استفاده از ذره بین برای افراد کم‌بینا از دیگر خدمات برای معلولان بینایی است.

* ۶۴ درصد اختلالات بینایی مادرزادی/ تحصیل ۶۵ نفر در دانشگاه‌های استان

وی با اشاره به اینکه ۶۴ درصد اختلالات بینایی مادرزادی بوده است، ادامه داد: پیشگیری از عوامل ژنتیکی مخصوصاً برای افرادی که سابقه ارثی در این زمینه دارند بسیار مهم بوده و بهتر است قبل از بارداری مشاوره پزشکی و ژنتیکی داشته باشند تا تعداد افراد مبتلا به اختلالات بینایی کاهش یابد.

مدیرکل بهزیستی استان اظهار کرد: نابینایان جزء افراد باهوش و توانمند و فعال در بین معلولان هستند و این را می‌توان از آمار دانشگاهی نیز به دست آورد که در حدود ۲۰ درصد از نابینایان تحصیلات دانشگاهی دارند و اکنون ۶۵ نفر از این افراد در دانشگاه‌های استان مشغول به تحصیل هستند.

وی افزود: اداره‌کل بهزیستی استان بخشی از هزینه‌های تحصیلی این افراد را تأمین می‌کند و به ۲ هزار نفر کمک هزینه و مستمری تعلق می‌گیرد.

* استخدام تنها ۳ نفر روشندل در ادارات استان

ارشدزاده با اشاره به اینکه طبق سهمیه استخدامی ۲۰۰ نفر در سال گذشته استخدام بهزیستی استان شدند، گفت: ۳ درصد این استخدامی به افراد معلول اختصاص می‌یابد که ۳ نفر از نابینایان به علت تحصیلات عالی و همچنین شرایط مناسب استخدام اداره‌های بهزیستی استان شده‌اند.

وی با یادآوری اینکه سه درصد از مجموع استخدامی برای معلولین است، افزود: این مقدار از سهیمه ۲۰۰ نفری در حدود ۶ نفر می‌شود ولی سال گذشته ۱۰ نفر از معلولین را منطبق بر شرایط استخدام بهزیستی کرده‌ایم.

مدیرکل بهزیستی استان به سایر خدمات برای نابینایان اشاره و اضافه کرد: تهیه وسایل کمک آموزشی، دستگاه تایپ، ساعت لمسی، ساعت گویا، عصای سفید، لوح و قلم، ماشین حساب گویا، اسپیکر، دماسنج، وسایل آموزش خیاطی و … از دیگر خدمات است که در اختیار این افراد قرار می‌گیرد.

*‌ حدود ۲۰ درصد از نابینایان تحصیلات دانشگاهی دارند

وی درباره مشکلات مهم و اساسی نابینایان در جامعه یان کرد: مشکل اصلی آنها بحث اشتغال بوده و با وجود اینکه ۲۰ درصد نابینایان در استان دارای تحصیلات دانشگاهی هستند ولی ۶۰ درصد آن‌ها مشکل اشتغال دارند.

ارشدزاده افزود: مشکل دیگر نابینایان تردد در خیابان‌ها است و مناسب‌سازی مناسب در پیاده‌روها و خیابان‌ها و پل‌ها و همچنین فرهنگسازی در زمینه رعایت حقوق نابینایان توسط رانندگان در خیابان‌ها انجام نگرفته و باعث پدیداری مشکلات فراوان برای آن‌ها شده است.

* آشنایی با روز جهانی عصای سفید

بر اساس این گزارش، یونسکو در سال ۱۹۵۰، پانزده اکتبر(۲۳ مهر) را به عنوان روز جهانی عصای سفید نامگذاری کرد و سازمان آموزشی، علمی، فرهنگی ملل متحد یونسکو و شورای جهانی نابینایان، در جلسه‌ای مشترک قانون «عصای سفید» را در سال ۱۹۵۰ بررسی کرده و به تصویب رساندند.

بر این اساس قانون عصای سفید، تصویری جدید از نابینایان را در جامعه ترسیم کرد. در میان وسایل کمک حرکتی نابینایان، می‌توان عصای سفید را به عنوان پرچم استقلال آنها قلمداد کرد. عصای هور یا عصای بلند بعد از جنگ جهانی دوم، به عنوان یک وسیله کمک حرکتی برای نابینایان ابداع شد.

این عصا، ابتکار یک عکاس شهر بریستول کشور انگلستان بود. جیمز بیگز که در اثر سانحه بینایی خود را از دست داد، برای در امان بودن از خطر وسایل نقلیه با یک ابتکار تاریخی، عصایی به رنگ سفید به دست گرفت تا برای همگان به سهولت قابل دید باشد.

این عصا همچنین به دلیل بلندی به فرد امکان می‌دهد تا مانع ها و تغییرهای بر سر راه خود را تشخیص بدهد. بعد از آن، عصای سفید، نشانه‌ای بین‌المللی برای شناخت نابینایان شد.

۱۶ سال پس از اینکه جیمز بیگز عصای سفید به دست گرفت، دکترناول پری ریاضیدان و دکتر جاکوپس تن بروک حقوقدان آمریکایی در بیانیه‌ای با حمایت از حقوق اجتماعی نابینایان، اعلام کردند که باید فرصت‌های برابر برای افراد بینا و نابینا در نظر گرفته شود.

این بحث و گفت‌وگوها با آغاز جنگ جهانی دوم متوقف شد و در سرانجام در سال ۱۹۵۰ قانون عصای سفید تدوین و روز جهانی ایمنی نابینایان مشخص شد.

بسیاری از کشورهای جهان مفاد این بیانیه را پذیرفته‌اند و تمام و یا بخشی از آن را به عنوان قانون اجرا می‌کنند.

حق استفاده آزادانه از خیابان‌ها، پیاده‌روها، حق استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی مانند هواپیما، قطار، اتوبوس، کشتی،حق فعالیت و کار در بخش‌های دولتی و مدرسه‌ها با شرایط مساوی مانند دیگر افراد جامعه و تشویق نابینایان از سوی دولت‌ها برای شرکت در امور اجتماعی و اقتصادی می‌توان از جمله حقوق نابینایان برشمرد.