مصادیق پنجگانه کفر از نگاه قرآن

به گزارش  پیک هشترود به نقل از خبرگزاری حوزه، استاد حسین رجبى‏ در کتاب “بررسى فتواى تکفیر در نگاه مذاهب اسلامى” با استناد به آیات قرآن کریم عوامل و مصادیق کفر را بیان کرده است.

* چند چیز موجب کفر مى ‏شود:

* برگزیدن غیر به جاى خدا و یا شریک قراردادن برای او

قرآن کریم می فرماید: «لَقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِیحُ ابْنُ مَرْیَمَ» (۱)

آنان که گفتند: خداوند همان مسیح فرزند مریم است، کافر شدند.

همچنین خدای متعال می فرماید: «لَقَدْ کَفَرَ الَّذِینَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَهٍ» (۲)

آنان که گفتند: خداوند یکى از سه خداست به یقین کافر شدند.

* انکار قرآن

قرآن مجید می فرماید: «یَقُولُ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا أَساطِیرُ اْلأَوَّلِینَ» (۳)

کافران مى ‏گویند: آنچه پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم مى‏ گوید، جز افسانه ‏هاى پیشین چیزى نیست.

 «قالَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِینٌ» (۴)

؛ کافران مى‏گویند: سخن و کلام خداوند جز یک سحر آشکار نیست.

* انکار خدا و رسول‏

خداوند می فرماید: «ذلِکَ بِأَنَّهُمْ کَفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ» (۵)

کافران، خدا و پیامبرش را انکار کردند.

* انکار معجزات الهی

بیان قرآن این چنین است: «أُولئِکَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِ رَبِّهِمْ…» (۶)

آنان کسانى هستند که نشانه ‏ها و معجزات پروردگار و اعتقاد به قیامت را انکار کردند.

* انکار ملاقات در قیامت

قرآن می فرماید: «وَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِ اللَّهِ وَ لِقائِهِ أُولئِکَ یَئِسُوا مِنْ رَحْمَتِی» (۷)

آنانى که به نشانه‏ ها و معجزات پروردگار و روز قیامت کفر ورزیدند، از رحمت من ناامید مى ‏باشند.

قرآن کریم در آغاز سوره بقره، گرچه به اوصاف و ویژگى ‏هاى متقین پرداخته اما معیار ایمان، کفر و نفاق را به خوبى روشن نموده است. خداوند متعال در این آیات، ایمان به غیب، ایمان به کتاب ‏هاى آسمانى، ایمان به قیامت، انجام نماز و پرداخت انفاق را به عنوان اصول ایمان بیان فرموده است. و کافران کسانى هستند که به آنچه گفته شد، ایمان ندارند و منافق در ظاهر مى‏ گوید ایمان دارم ولى در باطن اعتقادى ندارد.

یکى از قواعد اساسى اسلام که مورد تأکید و توجه قرار گرفته، پرهیز از ریختن خون انسان ‏ها و آبرو و حیثیّت آنان است. زیرا کشتار انسان ‏ها از نظر شریعت و عقل ناپسند و مصداق ظلم مى ‏باشد.

در قرآن کریم، مسأله قتل و کشتار به اندازه ‏اى اهمیّت دارد که کشتن یک نفر بدون حق، برابر کشتار تمام بشر به شمار مى ‏آید و احیاى یک نفر، احیاى تمام بشر مى ‏باشد:

قرآن می فرماید: «مِنْ أَجْلِ ذلِکَ کَتَبْنا عَلى‏ بَنِی إِسْرائِیلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِی اْلأَرْضِ فَکَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعاً وَ مَنْ أَحْیاها فَکَأَنَّما أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً» (۸)

از این روى بر فرزندان اسرائیل مقرر داشتیم که هر کس کسى را- جز به قصاص قتل، یا [به کیفر] فسادى در زمین- بکشد، چنان است که گویى همه مردم را کشته باشد. و هر کس کسى را زنده بدارد، چنان است که گویى‏

تمام مردم را زنده داشته است.

در آیه دیگر مى ‏فرماید: «وَ مَنْ یَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِیها …» (۹)

و هر کس عمداً مؤمنى را بکشد، کیفرش دوزخ است که در آن ماندگار خواهد بود.

البته در دین مبین اسلام، در برخى موارد قتل، مباح شمرده شده، آن هم در امورى که مصالح انسان و نظام اسلامى اقتضا مى ‏کند، همچون قتل براى قصاص یا دفاع از نفس یا افساد کنندگان در زمین و … .

عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (ع) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) أَوَّلُ مَا یَحْکُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِ- یَوْمَ الْقِیَامَهِ الدِّمَاءُ …. حَتَّى یَأْتِیَ الْمَقْتُولُ بِقَاتِلِهِ فَیَشْخُبَ دَمُهُ فِی وَجْهِهِ فَیَقُولُ أَنْتَ قَتَلْتَهُ فَلَا یَسْتَطِیعُ أَنْ یَکْتُمَ اللَّهَ حَدِیثاً.

امام باقر علیه السلام در این باره مى‏ فرماید: نخستین کسانى که خداوند در روز قیامت محاکمه مى ‏کند، کسانى هستند که قتل و کشتار انجام دادند سپس مقتول را نزد قاتل مى ‏آورند و مقتول خون خود را به صورت قاتل مى ‏پاشد و مى ‏گوید: این فرد مرا کشته است و قاتل، نمى ‏تواند انکار کند. (۱۰)