وضعیت ادبیات ایران با نگاهی به پیشینه آن در شرایط مناسبی نیست/ ادبیات به دغدغه سطح چندم مردم تبدیل شده است

به گزارش خبرنگار پیک هشترود، ۱۴ تیر روز قلم نامگذاری شده است. برای اطلاع از وضعیت ادبیات در شهرستان گفتگوئی با محمد اکبری رئیس انجمن ادبی آفاق هشترود داشته ایم که متن آن بدین شرح است:

پیک هشترود: زندگی یک نویسنده و شاعر چگونه می گذرد و درآمد آن چقدر است؟

در ایران متاسفانه نویسنده و شاعر بودن نمی تواند به عنوان شغل محسوب شود. چون بطور کلی نمی شود از این راه امرار معاش کرد. نویسندگان و شاعران مختلف در ایران، معمولا یا کارمند یکی از نهادهای دولتی هستند و یا از مسیری دیگر که می تواند شغلی آزاد باشد امرار معاش می کنند. کالایی که از طرف یک نویسنده و شاعر تولید می شود کتاب و بطور کلی کالایی فرهنگی است. بجز اینکه این کالا طرفدار کمی دارد باید این را در نظر گرفت که حق دریافتی نویسندگان از کتاب خودشان فقط بین ده الی بیست درصد قرارداد فروش کتاب است. که حتی اگر به چاپهای متمادی هم برسد به حدی نیست که بتواند زندگی یک فرد را تامین کند. از این رو کسی نمی تواند به معنی واقعی کلمه تمام وقت به این کار بپردازد. البته افراد نویسنده و شاعری هستند که یا روزنامه نگار هستند یا استاد دانشگاه یا خودشان صاحب انتشارات هستند و در کنار نویسندگی کارهای فرهنگی دیگری می کنند.

پیک هشترود: جایگاه یک نویسنده در جامعه چگونه است؟

متاسفانه جایگاه نویسندگان در جامعه ما جایگاه ارزنده ای نیست که این موضوع ریشه های سیاسی، فرهنگی و تاریخی دارد. می توان گفت از دوران بعد از کودتای بیست و هشت مرداد و منزوی شدن روشنفکران و نویسندگان، یک شکاف خاصی بین نویسندگان و مردم بوجود آمد که تا به حال ادامه داشته است و روشنفکران و نویسندگان نتوانسته اند ارتباط عمیقی با مردم بوجود بیاورند. البته یک قسمت این شکاف هم به علت فاصله گرفتن مردم از مطالعه و کالای فرهنگی است. آمار بسیار پایین مطالعه گویای همه چیز است. نویسنده انتظار مالی و اقتصادی زیادی از جامعه ندارد. بلکه تشنه مخاطب و خوانده شدن است. اما روزگار اکنون جامعه ما روزگار بی مخاطبی است. خوب معلوم است که وقتی آثار نویسندگان خوانده نمی شود، جایگاهشان چه شرایطی پیدا خواهد کرد.

پیک هشترود: وضعیت نویسندگان و شاعران در هشترود چگونه است؟

در یک گستره کوچک تر، نویسندگان و شاعران هشترود هم وضعیتی بهتر از نویسندگان کل کشور نخواهند داشت. در هشترود چندین نفر از دوستان شاعر و نویسنده به انتشار آثارشان پرداخته اند و انتظار داشته اند که استقبال خوبی از همشهریان و جامعه ادبی گردد اما این انتظار برآورده نشده است. و همچنین دوستان دیگری هم وجود دارند که با اینکه کتاب داستان یا مجموعه شعری آماده چاپ دارند ولی به خاطر وضعیت غیر مناسب نشر و عدم استقبال مردم، دست به چاپ آثارشان نزده اند. متاسفانه، ادبیات به دغدغه سطح چندم مردم تبدیل شده است و حتی دوستانی که خودشان در رشته ادبیات تحصیل کرده اند ارزش چندانی به ادبیات قائل نیستند.

پیک هشترود: انجمن ادبی آفاق چه نقشی در جمع آوری و حمایت از نویسندگان دارد؟

انجمن ادبی آفاق که قریب به ۸ سال در هشترود و زیر نظر اداره فرهنگ و ارشاد شهرستان فعالیت می کند با فراز و نشیب فراوانی در این مدت به کار خود ادامه داده است. این انجمن تنها محفلی بوده است تا دوستان شاعر و نویسنده دور هم جمع شوند و به بررسی آثار همدیگر بپردازند. انجمن های ادبی معمولا به علت نبود یا کمبود بودجه نمی توانند به صورت مالی از اعضا حمایت کنند یا به آنها وام بدهند. اما حمایت های تشویقی و معنوی چیزی است که می تواند مایه دلگرمی آنها باشد. مسئولین وزارت فرهنگ و ارشاد می توانند با اختصاص بودجه ای به انجمن های ادبی، زمینه های حمایت از نویسندگان و شاعران را فراهم آورند. این در صورتی هست که بن کتابهایی که در گذشته به اعضای انجمن اختصاص می یافت در حال حاضر چندین سال است که به اعضاء انجمن تعلق نمی گیرد که همین موضوع می تواند کمترین میزان حمایت و دلگرمی نویسندگان و شاعران باشد. انجمن ادبی آفاق قصد دارد در آینده نزدیک با چاپ آثار نویسندگان و شاعران در کتابی مشترک و بصورت گروهی زمینه تولید و انتشار آثار اعضا را بوجود بیاورد. این موضوع البته در گرو حمایت مسئولین و همت دوستان است.

پیک هشترود: معرفی چند نفر از نویسندگان معروف هشترود و اینکه الان کجا هستند؟

از نویسندگان خوب شهرستان می توان به آقای مجید واعظی استاد ادبیات شهرستان اشاره کرد که در تبریز تشریف دارند و بعد از کتاب سمفونی شکفتن کتاب جدیدی از ایشان از انتشارات مدرسه به بازار عرضه شده است. آقای علامی هم که معرف حضور هستند و کتاب هشترود و دانشوران را نوشتند.

پیک هشترود: نحوه حمایت دولت از فعالان این عرصه چگونه می تواند باشد؟

متاسفانه حمایت چندانی از فعالین ادبی از طرف دولت نمی شود. نویسندگانی که آثارشان را چاپ کرده باشند می توانند در صندوق حمایت از هنرمندان و نویسندگان عضو شوند که با پیگیری زیاد وام ناچیزی به آنها تعلق می گیرد. همچنین بیمه تامین اجتماعی هنرمندان و نویسندگان یکی از مسائلی است که مشکلات مختلفی برای آن وجود دارد و تغییرات آیین نامه ای هر ساله مشکلات زیادی برای نویسندگان بوجود می آورد. دولت باید راهکاری بوجود بیاورد تا نویسندگان بتوانند به کار نویسندگی به عنوان شغلی حرفه ای نگاه کنند و نگران بیمه، درآمد ، چاپ آثار و آینده شغلی خود نباشند. در سایه چنین تدبیری است که آثار برتری می تواند تولید شود و ادبیات ایران در جهان مطرح شود. متاسفانه وضعیت ادبیات ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه و جهان در شرایط بغرنجی است و این در حالی است که ایران از پیشینه ادبی بسیار غنی و شایسته ای برخوردار است.

پایان پیام/م.ا