یادداشت/ پرهیز از مقایسه زندگی خود با دیگران

پیک هشترود، سیدجعفر موسوی (کارشناس مذهبی): پیامبراسلام (ص) می فرماید:

لاتَمُدَنَّ عَینَیکَ إلی ما فی أَیدِی الناس،فَمَن مُدَّ طالَ حُزنُهُ وَلَم یَشف غیظه واستصغر نعمه الله عنده فیقل شکره لله فانظر الی من هو دونک     وسائل الشیعه ج ۱۵ص۲۶۴

هرگز به آن چه در دست دیگران است ، چشم ندوزید(وزندگی خود را با زندگی دیگران مقایسه نکنید)زیرا اندوه انسان طولانی خواهد شد وحسرت وی پایان نمی پذیرد ونعمت هایی که خداوند دراختیارش قرار داده کوچک می شمارد ودر نتیجه شکر وسپاس اواندک خواهد شد. پس همواره در زندگی ات به پایین تر از خود بنگر.

آدمی می توانددر زندگی دونوع مقایسه داشته باشد:

الف) مقایسه باکسی که از نظر امکانات زندگی از او برتر وبالاتر است ،که اصطلاحا آن را مقایسه صعودی می نامند،،که چنین مقایسه ای منجر به نارضایتی از زندگی می شود.

ب) مقایسه زندگی خود با کسی که پایین تر از اوست، که اصطلاحا آن را مقایسه نزولی می نامند ومنجر به احساس رضایت از زندگی می شود.

اسلام نوع اول را توبیخ نموده ونوع دوم را ترغیب می نماید.

پیامبر (ص) در حدیث فوق ،آفت ها وآثار زیان بار مقایسه نوع اول را چند چیز بر می شمارد:

اول :اینکه انسان گرفتار غم واندوه طولانی خواهد شد؛ زیرا در این مقایسه ،داشته ها وداریی های طرف مقابل        را بزرگ نمایی می کند واز آن طرف دارایی های خود را کوچک وناچیز تلقی می کند ودر نتیجه در خود احساس محرومیت نموده ومحزون می گردد.

دوم: اینکه چنین فردی همیشه درحسرت وافسوس به سر می برد؛زیرا فهرستی بلند از دارایی های دیگران وناداری خود ردیف نموده ودر نتیجه پیوسته حسرت زندگی دیگران را می خورد.

سوم : اینکه آن چه را خدا به اوداده ناچیز شمرده وکمبودهای خود را فراوان می بیند ودرنتیجه از داشته های خود احساس رضایت نمی کند. با این که هر انسانی در زندگی اش داشته هایی دارد که اگر به آنها توجه کند،زندگی برایش رضایت بخش می شود.

چهارم: این که در این صورت، بنده هیچ گاه شاکر وسپاس گزار نخواهد بودزیرا زندگی خود را یکسره محرومیت وزندگی دیگران را برخورداری می بیندودر نتیجه جایی برای شکر وسپاس مشاهده نمی کند.

پیامبر(ص)درپایان حدیث فوق،بندگان خدارا به مقایسه (نزولی) زندگی مادی خود با دیگران دعوت می نماید ومی فرماید:همواره زندگی ات رابا پایین تر ازخودت مقایسه کن؛ زیرا دراین مقایسه است که:

اولا: دارایی های انسان آن آشکارمی شود وآدمی نعمت هایی که خداوند به او داده کوچک نمی شمارد

ثانیا: انسان شاکر وسپاس گزار خواهد شد؛ زیرا به خود می گوید ممکن است دیگران چیزهایی داشته باشند که من ندارم،ولی من نیز از نعمت هایی برخوردارم که دیگران ندارند. دراین صورت،این فرد نعمت های که درآن غرق بوده ومعمولا از آن غافل است، پیدا کرده واحساس رضایت می کند.

ثالثا: وقتی پایین تر از خود را می بیند،در می یابد که زندگی او آنقدرهم سخت وغیرقابل تحمل نیست،زیرا دیگرانی را دیده است که سخت تر از او زندگی می کنند.

سیدجعفر موسوی (کارشناس مذهبی)